VKF in cijfers

  • Meestvoorkomende hartritmestoornis: 1 op 4 mensen boven de 40 jaar krijgt ooit VKF
  • Elk jaar 5 miljoen NIEUWE gevallen van VKF wereldwijd
  • België: 2013: ongeveer 150 000 mensen, verdubbeling verwacht tegen 2050
  • Na een beroerte sterft bijna 50% van de gevallen binnen het jaar, en blijft 30% hulpbehoevend met een sterke afhankelijkheid van familie en vrienden.

Getuigenissen

Patiënten delen hun ervaringen: www.zna-cardio.com

Nieuws / Evenementen

Onder grote persbelangstelling – VRT – VTM – ATV – RADIO 2 - gaat in de vergaderzaal van het Hartcentrum ZNA  in het ZNA Middelheim de lancering van...

Lees het volledige artikel

Veelgestelde vragen

Zijn alle hartritmestoornissen gevaarlijk?

Het hart is een spierpomp die het bloed doorheen heel het lichaam pompt. Het pompen wordt in gang gezet door een elektrische prikkel die op een georganiseerde manier over het hart loopt. Deze prikkel kan op verschillende plaatsen verstoord geraken, zowel in de voorkamers als in de kamers van het hart. Sommige van deze storingen of ritmestoornissen zijn gevaarlijk en kunnen schade aan het hart veroorzaken, andere zijn ongevaarlijk en onschadelijk voor het hart. Sommige mensen voelen hun ritmestoornissen, andere mensen niet. Uw arts kan door verder onderzoek van uw hart uitmaken of de ritmestoornis al dan niet gevaarlijk is en of er een behandeling dient te worden ingesteld of niet.

Kan VKF uitgelokt worden door bepaalde voedingsstoffen of door dingen die ik doe?

VKF kan uitgelokt of bespoedigd worden door bepaalde ‘triggers’, maar niet iedereen is hier even gevoelig voor. Alcohol, caffeïne (onder al zijn vormen: koffie, stimulerende drankjes, frisdrank, …) en slaapgebrek zijn de meest voorkomende triggers voor VKF. Het combineren van verschillende triggers maakt de kans op VKF groter. De gevoeligheid voor het ontwikkelen van VKF door deze triggers is heel verschillend van persoon tot persoon. VKF kans soms ook uitgelokt worden door het overmatig doen aan duursporten.

Zijn de waarden die mijn hartslagmeter aangeeft altijd betrouwbaar?

Er bestaan heel veel verschillende hartslagmeters. Vele van deze toestellen geven een goed idee over het hartritme en de hartfrekwentie, maar de technologie is niet onfeilbaar. Wanneer uw hartslagmeter extreme of sterk wisselende waarden aangeeft, hoeft dit niet noodzakelijk te betekenen dat u een ernstig hartprobleem hebt, maar het kan wel nuttig zijn om uw hart dan eens te laten controleren.

Moeten mensen onder de 40 jaar hun hart niet laten nakijken?

Hartritmestoornissen treffen zowel jong als oud, maar VKF komt meer voor boven de 40 jaar. Het kan nuttig zijn dat ook jongere mensen hun hart laten nakijken, bijvoorbeeld wanneer ze hun hart voelen kloppen of andere hartklachten hebben, of wanneer ze op intensieve manier aan sport doen of ermee gaan beginnen, of wanneer er familieleden zijn met hartproblemen.

Moet VKF nog behandeld worden als ik al een beroerte (CVA of TIA) gedaan heb?

Mensen die al een beroerte gedaan hebben ten gevolge van VKF, moeten ook zeker een behandeling krijgen voor hun VKF. Net zoals bij mensen die nog geen beroerte gedaan hebben, is het belangrijk om de ritmestoornis zo snel mogelijk te behandelen (met medicatie of een ablatie) om schade aan het hart te vermijden. Daarnaast is het levensbelangrijk om de juiste bloedverdunnende medicatie te nemen: uw arts kan uitmaken welke medicatie het meest geschikt is voor u en welke medicatie u dient te vermijden.

Kunnen mensen met een pacemaker ook nog VKF krijgen? Is het plaatsen van een pacemaker een oplossing voor mensen met VKF?

Er zijn veel verschillende soorten pacemakers (‘gewone’ pacemaker, defibrillator of ICD, subcutane ICD, resynchronisatie pacemaker of CRT, leadless pacemaker, …). Deze toestellen zijn geen behandeling voor de VKF zelf en kunnen VKF niet voorkomen. In zeldzame gevallen is er geen behandeling van de VKF meer mogelijk en beslist de arts om de VKF te aanvaarden. Wanneer in deze gevallen het hartritme ondanks de medicatie te hoog blijft, kan een ‘His-ablatie’ (het door een ingreep via de lies onderbreken van de elektrische verbinding tussen voorkamers en kamers) en pacemakerimplantatie een laatste redmiddel zijn.

Zijn er gevolgen van VKF op sexueel vlak?

Wanneer VKF op tijd ontdekt wordt en een juiste behandeling wordt ingesteld, hoeft dit geen probleem te betekenen op sexueel vlak. Sommige medicatie heeft echter nevenwerkingen die wel een impact hebben op sexueel vlak, bijvoorbeeld betablockers, bepaalde diuretica, … Indien dergelijke nevenwerkingen optreden, is het belangrijk om dit te melden aan uw arts om een oplossing te zoeken.

Wat te doen als ik een onregelmatig hartritme voel?

De elektrische prikkel die het pompen van het hart in gang zet, kan op verschillende plaatsen verstoord geraken, zowel in de voorkamers als in de kamers van het hart. Sommige van deze storingen of ritmestoornissen zijn gevaarlijk en kunnen schade aan het hart veroorzaken, andere zijn ongevaarlijk en onschadelijk voor het hart. Sommige mensen voelen hun ritmestoornissen, andere mensen niet. Wanneer u een onregelmatigheid vaststelt bij het nemen van de polsslag, is het belangrijk om contact op te nemen met uw arts. Zeker in het geval van VKF is het belangrijk om zo snel mogelijk de juiste diagnose te stellen en een behandeling te starten. VKF is een ritmestoornis die zichzelf in de hand werkt en op korte termijn schade kan berokkenen aan uw hart. Hoe sneller de diagnose wordt gesteld, hoe beter het effect van de juiste behandeling zal zijn. Als het anderzijds gaat over een ongevaarlijke hartritmestoornis, zal uw arts u geruststellen.

Hoe belangrijk is de bloedverdunnende medicatie?

Wanneer de diagnose van VKF is gesteld, is het levensbelangrijk om de juiste bloedverdunnende medicatie te nemen: uw arts kan uitmaken welke medicatie het meest geschikt is voor u en welke medicatie u dient te vermijden. Uw arts schat het risico op klontervorming in uw hart in door een scoresysteem toe te passen. Als u meer dan 2 punten scoort op dit scoresysteem, is de kans groot dat u levenslang bloedverdunnende medicatie dient in te nemen.

Kan ik zelf iets doen om VKF op te lossen?

Om de behandeling van VKF zo succesvol mogelijk te maken, is een optimale samenwerking tussen arts en patient van het grootste belang.

Uw arts zal ervoor zorgen dat u de juiste medicatie krijgt en zal u eventueel voorstellen om een ablatie uit te laten voeren. Daarenboven zorgt uw arts ervoor dat uw bloeddruk optimaal wordt geregeld. Andere bijkomende afwijkingen zoals kroonslagaderproblemen, schildklierproblemen, suikerziekte, … dienen zo goed mogelijk behandeld te worden om VKF geen kans te geven.

U kan zelf ook in grote mate bijdragen tot het succes van de behandeling van VKF: houd uw gewicht onder controle, zorg voor voldoende slaap (obsctructief slaapapnoe syndroom (OSAS) is een belangrijke uitlokkende factor voor VKF) en mijd de typische ‘triggers’ voor VKF. ‘Triggers’ zijn zaken die VKF kunnen uitlokken of bespoedigen, maar niet iedereen is hier even gevoelig voor. Alcohol, caffeïne (onder al zijn vormen: koffie, stimulerende drankjes, frisdrank, …) en slaapgebrek zijn de meest voorkomende triggers voor VKF. Het combineren van verschillende triggers maakt de kans op VKF groter. De gevoeligheid voor het ontwikkelen van VKF door deze triggers is heel verschillend van persoon tot persoon. Voldoende beweging nemen is gezond, extreme fysieke inspanningen daartegen kunnen het hart schade berokken: overleg met uw arts welk niveau van lichaamsbeweging voor u optimaal is.

VKF woordenschat

  • Hart: Het hart is een spier die samentrekt om het bloed in het lichaam rond te pompen. Het normale hartritme is regelmatig en ligt, afhankelijk van persoon tot persoon, tussen de 50 en 100 slagen per minuut. 
  • Hartspier: Het hart is een spier die bestaat uit twee helften, gescheiden door een tussenschot. Elke harthelft bestaat uit een kamer of ventrikel, en een voorkamer, ook atrium of boezem genoemd.  Het bloed stroomt het hart binnen via de voorkamers, komt daarna in de kamers en wordt dan weer het lichaam in gepompt. Het rechterdeel (rechtervoorkamer en rechterkamer) bevat zuurstofarm bloed dat terugkeert van de organen. Vanuit de rechterkamer wordt het bloed naar de longen gepompt waar er zuurstof aan wordt toegevoegd. Het linkerdeel (linkervoorkamer en linkerkamer) bevat zuurstofrijk bloed dat door de longen gegaan is. Dit bloed wordt door het hart naar de rest van het lichaam gepompt. Voorkamer en kamer zijn gescheiden door kleppen waardoor het bloed slechts in één richting kan stromen, van voorkamer naar kamer en niet omgekeerd. Voor een normale werking moeten eerst de beide voorkamers samentrekken zodat het bloed naar de kamers kan. Kort daarna trekken beide kamers samen. Als dit ritme tussen voorkamer en kamer verstoord wordt, spreekt men van een hartritmestoornis of aritmie.
  • Hartritmestoornis: De samentrekking van de hartspier wordt veroorzaakt door elektrische prikkels die opgewekt worden door het elektrisch geleidingssysteem in het hart en vandaar verspreid worden door het hart. Het normale hartritme ontstaat in de sinusknoop, een soort natuurlijke pacemaker in de rechtervoorkamer. De sinusknoop geeft elektrische prikkels aan de hartspier waardoor de voorkamers samentrekken (sinusritme).  Via de atrio-ventriculaire knoop (AV-knoop), die zich in het midden van het hart op een punt tussen boezem (atrium) en kamer (ventrikel) bevindt, worden die prikkels naar de hartkamers geleid via een speciaal geleidingssysteem (de bundel van His). Hierdoor trekken ook de kamers samen en wordt het bloed het lichaam ingepompt.  Een normaal hartritme is regelmatig en heeft een bepaalde snelheid. Als de elektrische prikkels niet het goede spoor volgen, ontstaan hartritmestoornissen. Het hart klopt dan onregelmatig en/of te snel of te langzaam.
  • ECG of electrocardiogram: Het ECG is een eerstelijnsonderzoek dat bijna bij elke raadpleging en opname zal afgenomen worden. Gedurende enkele seconden wordt de elektrische activiteit van uw hart geregistreerd. Het ECG geeft informatie over de hartfrequentie en de (on)regelmatigheid van het hartritme. Op het ECG kunnen veranderingen gezien worden die wijzen op geleidingsstoornissen, structurele hartafwijkingen of eventuele hartspierschade door zuurstoftekort. 
  • Sinusritme: Het sinusritme is een regelmatig (regulair) hartritme, dat wil zeggen dat het interval tussen iedere slag min of meer gelijk is. De normale hartfrequentie bij een sinusritme bij een volwassene in rust is ongeveer 60-80 slagen per minuut.
  • Atriumfibrilleren:  is de meest voorkomende hartritmestoornis. Bij atriumfibrilleren is er een heel snel en onregelmatig hartritme in de beide boezems van het hart. Hierbij bewegen elektrische impulsen zich snel en kriskras door elkaar. De elektrische prikkel in de boezems is meer een chaotische trilling dan een reeks impulsen. Hierdoor trekken de boezems niet meer goed samen. De AV-knoop laat bij atriumfibrilleren slechts een deel van de prikkels door naar de hartkamers. Die trekken daardoor te snel en onregelmatig samen.
  • Hartfalen: Hartfalen treedt op wanneer het hart niet voldoende bloed door het lichaam kan pompen. Als gevolg daarvan kan zich vocht opstapelen in de benen, longen en andere weefsels van het lichaam.
  • Hartinfarct: Het hart wordt gevoed door bloedvaten die we kransslagaders of coronairen noemen. Wanneer de doorgang in één van deze kransslagaders belemmerd is, wordt niet meer het volledige hartweefsel van bloed voorzien. Hierdoor zal, op langere termijn, een deel van de hartspier afsterven. Dit noemen we een "hartinfarct".
  • Hartklepproblemen: uw hartklep is vernauwd of lekt de klep. Daardoor gaat er minder bloed door de hartklep. Of een deel van het bloed stroomt terug in het hart. Het hart moet dan harder werken om voldoende bloed rond te pompen. De hartkleppen zorgen ervoor dat het bloed in de goede richting door het hart stroomt. De hartkleppen kunnen zelf niet samentrekken. Ze openen en sluiten zich door de druk van bloed, wanneer het hart steeds bloed rondpompt.