WAT IS VKF?

Bij voorkamerfibrillatie (VKF) klopt het hart onregelmatig en meestal sneller, vaak met meer dan 100 slagen per minuut in rust. Het elektrische geleidingssysteem dat de voorkamers prikkelt, is bij VKF verstoord.

Meer over VKF

Het hart is een spier die het bloed pompt doorheen heel het lichaam. Om de hartspier te doen pompen, is een elektrische golf nodig die steeds op dezelfde manier over het hart loopt.

Bij een normaal hartritme ontstaat de elektrische prikkel op één plaats (de sinusknoop) in de rechter voorkamer. Deze prikkel beweegt zich als een golf over beide voorkamers.  Hierdoor pompen de voorkamers.

Bij VKF ontstaat deze prikkel op verschillende plaatsen in de voorkamers. De prikkels bewegen snel en kriskras door elkaar. Er ontstaat een chaotische elektrische activiteit in de voorkamers, waardoor deze als het ware beginnen te trillen (fibrilleren) en het bloed niet meer verder pompen. Het bloed dat blijft staan, heeft de neiging om bloedklonters te vormen. Als zo'n bloedklonter loskomt, schiet deze door naar de hersenen en veroorzaakt een beroerte.

VKF en Beroerte

VKF is één van de belangrijkste oorzaken van beroerte (ook wel herseninfarct, hersentrombose of CVA genoemd). VKF kan ook leiden tot hartfalen en andere hartaandoeningen. Er bestaan verschillende nieuwe en doeltreffende behandelingsmethoden voor VKF. Hoe sneller de diagnose wordt gesteld, hoe beter het resultaat van de behandeling.

Symptomen

1 op 5 heeft weinig tot geen symptomen

  • Sommige mensen voelen hun VKF bijna niet
  • Sommige mensen hebben hun levensstijl aangepast aan de VKF en lijken het hierdoor niet meer te voelen

4 op 5 heeft wel symptomen

  • Vermoeidheid, hartkloppingen, kortademigheid, pijn op de borst, slaapproblemen en belangrijk verminderde levenskwaliteit.
  • Wanneer dient u uw arts te contacteren? Wanneer u één of meer van bovengaande symptomen heeft of wanneer u bij zichzelf een onregelmatig kloppend hart vaststelt, is het uitermate belangrijk om dit verder te laten nakijken.

Wanneer dient u uw arts te contacteren?

Wanneer u één of meer van bovengaande symptomen heeft of wanneer u bij zichzelf een onregelmatig kloppend hart vaststelt, is het uitermate belangrijk om dit verder te laten nakijken.

Hoe stelt men de diagnose?

  • Een hartfilmpje of electrocardiogram (ECG) is de meest eenvoudige en doeltreffende manier om de diagnose van VKF te stellen. Omdat zo'n ECG maar een momentopname van 10 seconden van het hartritme is en omdat voorkamerfibrillatie bij sommige mensen maar af en toe optreedt, is het nuttig om uw hartritme zelf te leren controleren door het nemen van uw eigen polsslag
  • Hoe meet u uw eigen polsslag? Door het kussentje van het laatste vingerkootje van de wijsvinger en middenvinger van uw ene hand aan de pols van uw andere hand langs  de kant van uw duim te leggen, kan u uw hart voelen kloppen. Is het ritme dat u voelt regelmatig, dan werkt uw hart op dat moment normaal, is het ritme onregelmatig, dan kan u best uw hart verder laten nakijken.
  • Holter of event recorder: Wanneer hartritmestoornissen slechts af en toe optreden, kan de arts u voorstellen om een holter of event recorder te gebruiken om de oorzaak van de ritmestoornis te vinden. 
    • Hoe verloopt het onderzoek?

      Holter: U draagt het holter-toestel op het lichaam. Via enkele klevertjes (elektrodes) op de borstkas wordt het hartritme continu geregistreerd voor een periode van één tot verschillende dagen. De cardioloog beoordeelt de opnames om een duidelijk idee te krijgen over de oorzaak van uw ritmestoornissen. Belangrijk is het bijhouden van een dagboek. Zo kunnen eventuele afwijkingen in het ECG in verband worden gebracht met wat iemand in die periode gedaan heeft en met de klachten die er geweest zijn. 

      Event recorder: Met dit draagbaar toestelletje kan u zelf een korte opname van het hartritme maken op het moment dat u de ritmestoornis voelt.   De event recorder mag u gedurende verschillende weken mee naar huis nemen. U kan uw registratie desgewenst doorsturen naar het ziekenhuis. De cardioloog beoordeelt nadien deze opnames om een duidelijk idee te krijgen over de oorzaak van uw ritmestoornis.
  • Implanteerbare holter: Wanneer de oorzaak van uw hartritmestoornis niet kan bepaald worden met een gewone holter, dan kan het zijn dat uw arts het plaatsen van een implanteerbare holter voorsteld. Dit toestelletje ter grootte van een memory stick wordt onder de huid van de borstkast geplaatst ter hoogte van het hart. De ingreep gebeurt onder lokale verdoving. De implanteerbare holter zal uw hart onophoudelijk in het oog houden en alle ritmestoornissen in zijn geheugen opslaan. Sommige implanteerbare holters kunnen ook dagelijks de belangrijke informatie over uw hart naar uw arts doorsturen. De levensduur van de batterij van dergelijke implanteerbare holters zit tussen 2 en 3 jaar.
  • Smartphone: Er zijn heel veel verschillende toepassingen beschikbaar om via uw smartphone uw hartritme te controleren. De gevoeligheid van deze systemen is doorgaans goed. Meer informatie hierover volgt.

Oorzaken

Risicofactoren:

Combinatie van 1 of meer van volgende factoren: erfelijke voorbeschikking, hoge bloeddruk, hartfalen, hartklepafwijkingen, hartinfarct, nierafwijkingen, omgevingsfactoren, ongezonde levensstijl, overgewicht, gebrek aan lichaamsbeweging, overmatige of ongecontroleerde sportbeoefening, suikerziekte, veroudering

Uitlokkende factoren:

Alcoholgebruik, caffeïnegebruik, slaapgebrek, ontstekingen veroorzaakt door virussen en bacteriën, hormonale afwijkingen

Preventie

  • Controle van bloeddruk en adequate behandeling van hoge bloeddruk
  • Vermijden van overgewicht
  • Voldoende bewegen (Meer weten: gezondleven site, nog samen te vatten)
  • Vermijden van een hartinfarct veroorzaakt door het dichtslibben van de kroonslagaders (Meer weten: risicofactoren hiervoor zijn verhoogde cholesterolwaarden, suikerziekte, overgewicht, roken, familiale belasting, verhoogde bloeddruk)
  • Opvolgen en indien nodig behandelen van hartklepproblemen
  • Opsporen en indien nodig behandelen van hartfalen

Behandeling

  • Aanpassen levensstijl

    • Vermijden overgewicht
    • Rookstop
    • Voldoende beweging
    • Beperken van caffeine en alcoholgebruik
    • Nachtrust respecteren
  • Medicatie

    • Bloedverdunners (www.zna-cardio.com)
    • Ritme vertragende geneesmiddelen
    • Ritme controlerende geneesmiddelen
  • Ablatie

    • pulmonaal venen isolatie (PVI): Deze ingreep via de lies gebeurt door het plaatselijk toedienen in het hart van ofwel 'radiofrequente energie', waarbij de kathetertip opgewarmd wordt en hierdoor zeer kleine littekentjes ontstaan, ofwel door 'cryoablatie' waarbij er door het bevriezen van weefsel kleine littekentjes veroorzaakt worden. Door deze littekentjes naast elkaar te plaatsen, ontstaat als het ware een muur die de elektrische prikkels tegenhoudt. We beogen hiermee de hartritmestoornis definitief te behandelen.
Een andere veel gebruikte naam voor deze techniek is 'ablatie'. Omdat de PVI gebeurt door gebruik te maken van katheters, spreekt men ook van 'katheter ablatie'
      Voor meer informatie kan je hier de PDF downloaden